Stan informacji: 16 października 2026 r. Ustawa o kołach gospodyń wiejskich przewiduje możliwość prowadzenia działalności zarobkowej, w tym gospodarczej. Koło nie musi więc ograniczać się wyłącznie do okazjonalnych kiermaszów. Rozszerzenie działalności powinno być jednak poprzedzone analizą księgową i organizacyjną.

Kiedy działalność gospodarcza może mieć sens?

Gdy koło regularnie sprzedaje produkty lub usługi, ma stałych klientów, inwestuje w marketing, zatrudnia wykonawców i osiąga znaczące obroty, formalne uporządkowanie działalności gospodarczej może być bardziej przejrzyste niż próba utrzymywania całej sprzedaży w modelu okazjonalnym.

Co zmienia się po wejściu w działalność gospodarczą?

Należy przeanalizować m.in. wpisy rejestrowe, zasady rachunkowości, UEPiK, CIT, VAT, kasy fiskalne i obowiązki branżowe. Nie każda korzyść lub uproszczenie dostępne dla koła prowadzącego ograniczoną działalność statutową pozostanie dostępne w takim samym zakresie.

Dochód nadal należy do koła

Nawet przy działalności gospodarczej dochód nie jest wypłacany członkom jak dywidenda. Zgodnie z ustawą służy realizacji celów statutowych KGW.

Statut powinien nadążać za rzeczywistością

Jeżeli koło chce prowadzić regularną działalność, jego cele i zasady reprezentacji powinny pozwalać na podejmowanie takich czynności. Trzeba również jasno określić, kto może podpisywać umowy i podejmować zobowiązania.

Nie rejestruj działalności „na wszelki wypadek”

Działalność gospodarcza oznacza dodatkową odpowiedzialność organizacyjną. Jeżeli sprzedaż ma niewielką skalę i mieści się w prostym modelu ustawowym, rozbudowywanie systemu może być niepotrzebne.

Lista przed decyzją

  • prognoza przychodów i kosztów na 12 miesięcy;
  • rodzaje produktów i usług;
  • wpływ na UEPiK;
  • obowiązki VAT i kasy fiskalnej;
  • potrzeby kadrowe i umowy;
  • ryzyka sanitarne lub branżowe;
  • osoba odpowiedzialna za księgowość.

Decyzja ma sens wtedy, gdy służy rozwojowi koła, a nie tylko zwiększa liczbę formalności.

Co z UEPiK?

Od 1 stycznia 2026 r. uchylono dawny zamknięty katalog przychodów dopuszczonych przy UEPiK. Nie oznacza to jednak, że koło prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców może korzystać z tej formy ewidencji: nieprowadzenie takiej działalności nadal jest jednym z warunków art. 24 ustawy o KGW. Przed rozpoczęciem nowego modelu sprzedaży trzeba ocenić jego rzeczywisty charakter oraz pozostałe warunki UEPiK, a nie tylko nazwę produktu lub usługi.

VAT i limity

Od 1 stycznia 2026 r. ogólny limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży, ale istnieją czynności wyłączające możliwość korzystania z tego zwolnienia. Sam limit nie jest więc jedynym kryterium.

Kto ma prowadzić biznes operacyjnie?

Zarząd powinien wskazać osobę odpowiedzialną za zamówienia, finanse, reklamacje i dokumentację. Działalność gospodarcza prowadzona „przez wszystkich po trochu” szybko prowadzi do braków w rozliczeniach i trudności z odpowiedzialnością.

UEPiK po zmianach od 2026 roku

Warunki wyboru i kontynuowania uproszczonej ewidencji trzeba oceniać oddzielnie od VAT, kasy fiskalnej oraz wymagań branżowych. W poradniku UEPiK dla KGW w 2026 r. — nowe zasady, limit i prowadzenie ewidencji wyjaśniamy ustawowe warunki, zawiadomienia, dokumenty i pracę z tabelami. Sam fakt osiągnięcia przychodu określonego rodzaju nie przesądza o spełnieniu wszystkich warunków uproszczenia.

Źródła i podstawa informacji

W zakresie UEPiK: art. 24 ustawy z 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.; zmiana ustawą z 8 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1761).

  • Ustawa o kołach gospodyń wiejskich – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 310
  • Ministerstwo Finansów – Koło gospodyń wiejskich (KGW), rozliczenia CIT
  • Ministerstwo Finansów – UEPiK dla KGW, nowe zasady od 2026 roku