Stan informacji: 16 października 2026 r. Ustawa o kołach gospodyń wiejskich przewiduje możliwość prowadzenia działalności zarobkowej, w tym gospodarczej. Koło nie musi więc ograniczać się wyłącznie do okazjonalnych kiermaszów. Rozszerzenie działalności powinno być jednak poprzedzone analizą księgową i organizacyjną.
Kiedy działalność gospodarcza może mieć sens?
Gdy koło regularnie sprzedaje produkty lub usługi, ma stałych klientów, inwestuje w marketing, zatrudnia wykonawców i osiąga znaczące obroty, formalne uporządkowanie działalności gospodarczej może być bardziej przejrzyste niż próba utrzymywania całej sprzedaży w modelu okazjonalnym.
Co zmienia się po wejściu w działalność gospodarczą?
Należy przeanalizować m.in. wpisy rejestrowe, zasady rachunkowości, UEPiK, CIT, VAT, kasy fiskalne i obowiązki branżowe. Nie każda korzyść lub uproszczenie dostępne dla koła prowadzącego ograniczoną działalność statutową pozostanie dostępne w takim samym zakresie.
Dochód nadal należy do koła
Nawet przy działalności gospodarczej dochód nie jest wypłacany członkom jak dywidenda. Zgodnie z ustawą służy realizacji celów statutowych KGW.
Statut powinien nadążać za rzeczywistością
Jeżeli koło chce prowadzić regularną działalność, jego cele i zasady reprezentacji powinny pozwalać na podejmowanie takich czynności. Trzeba również jasno określić, kto może podpisywać umowy i podejmować zobowiązania.
Nie rejestruj działalności „na wszelki wypadek”
Działalność gospodarcza oznacza dodatkową odpowiedzialność organizacyjną. Jeżeli sprzedaż ma niewielką skalę i mieści się w prostym modelu ustawowym, rozbudowywanie systemu może być niepotrzebne.
Lista przed decyzją
- prognoza przychodów i kosztów na 12 miesięcy;
- rodzaje produktów i usług;
- wpływ na UEPiK;
- obowiązki VAT i kasy fiskalnej;
- potrzeby kadrowe i umowy;
- ryzyka sanitarne lub branżowe;
- osoba odpowiedzialna za księgowość.
Decyzja ma sens wtedy, gdy służy rozwojowi koła, a nie tylko zwiększa liczbę formalności.
Co z UEPiK?
Od 1 stycznia 2026 r. uchylono dawny zamknięty katalog przychodów dopuszczonych przy UEPiK. Nie oznacza to jednak, że koło prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców może korzystać z tej formy ewidencji: nieprowadzenie takiej działalności nadal jest jednym z warunków art. 24 ustawy o KGW. Przed rozpoczęciem nowego modelu sprzedaży trzeba ocenić jego rzeczywisty charakter oraz pozostałe warunki UEPiK, a nie tylko nazwę produktu lub usługi.
VAT i limity
Od 1 stycznia 2026 r. ogólny limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży, ale istnieją czynności wyłączające możliwość korzystania z tego zwolnienia. Sam limit nie jest więc jedynym kryterium.
Kto ma prowadzić biznes operacyjnie?
Zarząd powinien wskazać osobę odpowiedzialną za zamówienia, finanse, reklamacje i dokumentację. Działalność gospodarcza prowadzona „przez wszystkich po trochu” szybko prowadzi do braków w rozliczeniach i trudności z odpowiedzialnością.
UEPiK po zmianach od 2026 roku
Warunki wyboru i kontynuowania uproszczonej ewidencji trzeba oceniać oddzielnie od VAT, kasy fiskalnej oraz wymagań branżowych. W poradniku UEPiK dla KGW w 2026 r. — nowe zasady, limit i prowadzenie ewidencji wyjaśniamy ustawowe warunki, zawiadomienia, dokumenty i pracę z tabelami. Sam fakt osiągnięcia przychodu określonego rodzaju nie przesądza o spełnieniu wszystkich warunków uproszczenia.
Źródła i podstawa informacji
W zakresie UEPiK: art. 24 ustawy z 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.; zmiana ustawą z 8 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1761).
- Ustawa o kołach gospodyń wiejskich – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 310
- Ministerstwo Finansów – Koło gospodyń wiejskich (KGW), rozliczenia CIT
- Ministerstwo Finansów – UEPiK dla KGW, nowe zasady od 2026 roku