Stan informacji: 13 września 2026 r. Ustawa o kołach gospodyń wiejskich przewiduje możliwość prowadzenia działalności zarobkowej, w tym gospodarczej. Koło nie musi więc ograniczać się wyłącznie do okazjonalnych kiermaszów. Rozszerzenie działalności powinno być jednak poprzedzone analizą księgową i organizacyjną.

Kiedy działalność gospodarcza może mieć sens?

Gdy koło regularnie sprzedaje produkty lub usługi, ma stałych klientów, inwestuje w marketing, zatrudnia wykonawców i osiąga znaczące obroty, formalne uporządkowanie działalności gospodarczej może być bardziej przejrzyste niż próba utrzymywania całej sprzedaży w modelu okazjonalnym.

Co zmienia się po wejściu w działalność gospodarczą?

Należy przeanalizować m.in. wpisy rejestrowe, zasady rachunkowości, UEPiK, CIT, VAT, kasy fiskalne i obowiązki branżowe. Nie każda korzyść lub uproszczenie dostępne dla koła prowadzącego ograniczoną działalność statutową pozostanie dostępne w takim samym zakresie.

Dochód nadal należy do koła

Nawet przy działalności gospodarczej dochód nie jest wypłacany członkom jak dywidenda. Zgodnie z ustawą służy realizacji celów statutowych KGW.

Statut powinien nadążać za rzeczywistością

Jeżeli koło chce prowadzić regularną działalność, jego cele i zasady reprezentacji powinny pozwalać na podejmowanie takich czynności. Trzeba również jasno określić, kto może podpisywać umowy i podejmować zobowiązania.

Nie rejestruj działalności „na wszelki wypadek”

Działalność gospodarcza oznacza dodatkową odpowiedzialność organizacyjną. Jeżeli sprzedaż ma niewielką skalę i mieści się w prostym modelu ustawowym, rozbudowywanie systemu może być niepotrzebne.

Lista przed decyzją

  • prognoza przychodów i kosztów na 12 miesięcy;
  • rodzaje produktów i usług;
  • wpływ na UEPiK;
  • obowiązki VAT i kasy fiskalnej;
  • potrzeby kadrowe i umowy;
  • ryzyka sanitarne lub branżowe;
  • osoba odpowiedzialna za księgowość.

Decyzja ma sens wtedy, gdy służy rozwojowi koła, a nie tylko zwiększa liczbę formalności.

Co z UEPiK?

Warunki korzystania z uproszczonej ewidencji są ustawowo określone. Rozpoczęcie działalności generującej przychody spoza przewidzianego katalogu może oznaczać konieczność przejścia na inny sposób prowadzenia ksiąg. Ten punkt należy sprawdzić przed pierwszą sprzedażą w nowym modelu, a nie po zakończeniu roku.

VAT i limity

Od 1 stycznia 2026 r. ogólny limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży, ale istnieją czynności wyłączające możliwość korzystania z tego zwolnienia. Sam limit nie jest więc jedynym kryterium.

Kto ma prowadzić biznes operacyjnie?

Zarząd powinien wskazać osobę odpowiedzialną za zamówienia, finanse, reklamacje i dokumentację. Działalność gospodarcza prowadzona „przez wszystkich po trochu” szybko prowadzi do braków w rozliczeniach i trudności z odpowiedzialnością.