KGW może mieć kilka źródeł pieniędzy: składki, sprzedaż, dotacje, darowizny, sponsoring, odpłatne działania czy wkład uczestników konkretnych przedsięwzięć. Bez rocznego budżetu łatwo wydać środki na pierwsze atrakcyjne pomysły, a później zabraknie pieniędzy na obowiązkowe koszty albo wkład do ważnego projektu.

Oddziel środki swobodne od celowych

Dotacja przeznaczona na konkretny projekt nie jest tym samym co pieniądze, którymi koło może dowolnie dysponować. W budżecie warto oznaczyć środki ograniczone warunkami programu lub umowy.

Najpierw przychody ostrożne

Nie wpisujcie jako pewnej dotacji, na którą dopiero złożycie wniosek. Można przygotować scenariusz podstawowy bez dotacji oraz wariant dodatkowy po jej przyznaniu. To chroni przed planowaniem wydatków na podstawie pieniędzy, których jeszcze nie ma.

Podziel koszty na stałe, projektowe i rezerwę

  • stałe: bank, domena, księgowość, ubezpieczenie, utrzymanie lokalu;
  • projektowe: konkretne wydarzenia, wyjazdy, szkolenia, zakupy;
  • rezerwa: nieprzewidziane wydatki, wzrost cen, awarie sprzętu.

Każde duże wydarzenie ma własny budżet

Budżet roczny pokazuje, ile koło planuje przeznaczyć np. na dożynki, ale szczegółowy kosztorys imprezy powinien istnieć osobno. Dzięki temu nie mieszają się koszty różnych przedsięwzięć.

Ustalcie minimalny poziom środków, którego nie ruszacie

Może to być kwota potrzebna na trzy miesiące kosztów stałych albo ustalona rezerwa. Dzięki temu atrakcyjny zakup nie pozbawi koła płynności.

Aktualizujcie budżet po każdym kwartale

Budżet nie musi być idealny. Ma pokazywać różnicę między planem a wykonaniem. Jeśli sprzedaż była lepsza, można podjąć decyzję o dodatkowym szkoleniu. Jeśli koszty wzrosły, koło może wcześniej ograniczyć mniej ważne działania.

Nie pomyl budżetu z dokumentacją księgową

Budżet to narzędzie zarządcze. Rzeczywiste przychody i koszty muszą być ewidencjonowane zgodnie z obowiązującymi zasadami księgowymi i podatkowymi. Plan w Excelu nie zastępuje UEPiK ani innych wymaganych ewidencji.

Prosta tabela roczna

Wystarczą kolumny: kategoria, plan przychodu/kosztu, wykonanie, różnica, źródło finansowania, komentarz. Taki plik można połączyć z arkuszem zarządczym KGW.

Trzy scenariusze zamiast jednej prognozy

Przy niepewnych przychodach warto przygotować wariant minimalny, bazowy i rozszerzony. Minimalny zakłada tylko pewne środki, bazowy realistyczne wpływy ze sprzedaży i wydarzeń, a rozszerzony dodatkową dotację lub sponsora. Wydatki uruchamiane są dopiero, gdy pojawi się odpowiadające im finansowanie.

Budżet powinien znać cały zarząd

Nie chodzi o to, żeby każdy prowadził ewidencję. Jednak kluczowe osoby powinny wiedzieć, ile środków jest wolnych, ile zarezerwowano na projekty i jakie zobowiązania nadchodzą. To zapobiega podejmowaniu decyzji wydatkowych w oderwaniu od całości finansów.