Stan informacji: 13 września 2026 r. Koło może zmienić statut w każdym czasie, jeśli robi to zgodnie z własnym statutem i ustawą. Za zmianę uważa się zarówno poprawienie pojedynczych paragrafów, uchwalenie nowego tekstu, jak i przejście ze statutu wzorcowego na statut własny.

Krok 1. Najpierw przeczytaj obecny statut

To on określa tryb swojej zmiany. Jeżeli koło działa na statucie wzorcowym, kompetencja do uchwalenia statutu lub jego zmiany należy do Zebrania Członków. Statut własny może przewidywać szczególne zasady: określoną większość głosów, wymóg obecności konkretnej części członków albo obowiązek wcześniejszego udostępnienia projektu.

Nie należy zaczynać od napisania uchwały. Najpierw ustalcie, kto, w jakim trybie i przy jakim quorum może skutecznie zmienić statut.

Krok 2. Przygotuj projekt zmian

Przy kilku zmianach można przygotować uchwałę zmieniającą konkretne paragrafy. Przy większej przebudowie bezpieczniejszy i czytelniejszy jest nowy tekst statutu przyjęty w całości.

Projekt powinien zostać sprawdzony pod kątem 14 grup zagadnień wymaganych przez art. 5 ust. 2 ustawy: od nazwy i siedziby, przez członkostwo i organy, po reprezentację, majątek, tryb zmiany statutu i likwidację.

Krok 3. Zwołaj właściwy organ

Jeżeli obowiązuje statut wzorcowy, zmianę uchwala Zebranie Członków. Członkowie powinni otrzymać informację o zebraniu i porządek obrad w sposób zgodny ze statutem. Wzorzec przewiduje zawiadomienie najpóźniej 14 dni przed terminem zebrania.

W porządku obrad warto jasno wpisać punkt „Podjęcie uchwały w sprawie zmiany statutu Koła Gospodyń Wiejskich…”. Dzięki temu członkowie wiedzą, że zebranie będzie dotyczyło spraw ustrojowych, a nie tylko bieżącej działalności.

Krok 4. Sprawdź quorum i większość

Zmiana statutu to szczególnie ważna uchwała. W statucie wzorcowym dla ważności uchwał Zebrania potrzebny jest udział co najmniej połowy członków. Jeżeli pierwsze zebranie nie dochodzi do skutku z braku quorum, w drugim terminie część uchwał może być podejmowana bez względu na liczbę obecnych, ale nie dotyczy to zmian statutu. Tego wyjątku nie wolno przeoczyć.

Jeżeli KGW ma własny statut, trzeba stosować jego zasady.

Krok 5. Uchwała i załącznik

Uchwała powinna wskazywać datę, organ podejmujący decyzję, podstawę statutową, przedmiot zmiany i moment wejścia w życie. Jeżeli przyjmowany jest cały nowy statut, najlepiej załączyć go do uchwały i jednoznacznie wskazać, że załącznik stanowi integralną część uchwały.

W protokole należy odnotować liczbę obecnych, wynik głosowania i fakt podjęcia uchwały.

Krok 6. Zgłoś zmianę do KRKGW w ciągu 30 dni

Art. 10 ustawy nakłada obowiązek wpisu zmian statutu do KRKGW. Wniosek składa się w terminie 30 dni od dnia wystąpienia zmiany. Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające zmianę, np. uchwałę i nowy statut lub tekst zmian.

Postępowanie w sprawie zmiany wpisu jest wolne od opłat.

Co jeśli ARiMR zakwestionuje treść statutu?

Jeżeli kierownik właściwego biura powiatowego ARiMR stwierdzi, że statut lub zmiany nie spełniają wymagań ustawowych, wyznacza kołu termin na dokonanie poprawek. Ustawa wskazuje, że termin ten nie może być krótszy niż 14 dni. Brak odpowiedniej korekty może skutkować odmową wpisu zmiany.

Najczęstsze błędy przy zmianie statutu

  • przegłosowanie zmiany bez wymaganego quorum;
  • nieuwzględnienie własnego trybu zmiany statutu;
  • brak jednoznacznego tekstu zmian;
  • rozbieżność między uchwałą a załącznikiem;
  • niewskazanie zasad reprezentacji albo organów;
  • zgłoszenie do ARiMR po terminie 30 dni;
  • próba stosowania nowego modelu zarządu jeszcze przed formalnym uchwaleniem zmian.

Czy po zmianie statutu trzeba zmieniać bank lub umowy?

Nie każda zmiana tego wymaga. Jeżeli jednak zmieniacie sposób reprezentacji, skład organu lub zasady zaciągania zobowiązań, trzeba sprawdzić dokumentację bankową, pełnomocnictwa i umowy, aby dane używane na zewnątrz były zgodne z aktualnym stanem.

Przed rozpoczęciem prac warto zestawić obecny dokument z poradnikiem Statut KGW – co powinien zawierać? oraz tekstem Statut wzorcowy czy własny?.