Krótka odpowiedź: nie ma ogólnego obowiązku, aby KGW po zakupie wyposażenia z pomocy ARiMR zorganizowało jeszcze w 2026 r. imprezę, na której go użyje. Trzeba natomiast do 31 grudnia 2026 r. wykorzystać i wydać pomoc na zadania ustawowe koła, zachować dokumenty oraz do 31 stycznia 2027 r. złożyć sprawozdanie. Zakup musi mieć prawdziwy związek z działalnością KGW. Samo planowanie wydarzenia na następny rok nie dyskwalifikuje automatycznie namiotu, naczyń czy zlewu, ale nie uzasadnia też przypadkowego zakupu „byle wydać pieniądze”.
Skąd wzięło się przekonanie o obowiązkowej imprezie?
W instrukcji wypełniania sprawozdania za 2026 r. ARiMR pokazuje przykład zakupu zestawu florystycznego i warsztatów, podczas których go wykorzystano. To przykład szczegółowego opisu wydatku. Agencja zaznacza, że wskazane przykłady mają charakter informacyjny i nie tworzą zamkniętego katalogu sposobów używania materiałów i narzędzi. Z przykładu nie wynika reguła, że każda rzecz musi wystąpić na imprezie w roku zakupu.
W tej samej instrukcji formularz pyta o wydatek, dokument księgowy, datę zapłaty, cel z ustawy i opis tego, w jaki sposób zakup realizuje ten cel. Nie ma pola „data pierwszego użycia sprzętu na imprezie”. Brak takiego pola nie zwalnia jednak z wykazania, że zakup służy rzeczywistej działalności koła.
Co naprawdę musi wydarzyć się do końca 2026 r.?
Rozporządzenie o pomocy finansowej dla KGW i informacja ARiMR o naborze 2026 nakazują wykorzystanie pomocy na zadania z art. 2 ust. 3 ustawy o kołach gospodyń wiejskich do 31 grudnia roku przyznania. ARiMR mówi wprost również o wydatkowaniu pomocy do 31 grudnia 2026 r. W sprawozdaniu, składanym do 31 stycznia 2027 r., koło wykazuje poniesione koszty i opisuje ich związek z zadaniami ustawowymi. Sprawdźcie oba terminy rozliczenia pomocy, bo styczniowy termin sprawozdania nie przedłuża czasu na zakupy.
Przy zakupie rzeczy trwałej należy odróżnić wykorzystanie pieniędzy na cel koła od każdego późniejszego fizycznego użycia przedmiotu. Namiot może służyć kilku kolejnym sezonom, a zlew może być używany stale. Gdyby wszystko musiało zostać w całości zużyte podczas jednej imprezy do końca grudnia, zakup wyposażenia wieloletniego nie miałby sensu. To wniosek z konstrukcji pomocy i instrukcji rozliczenia, a nie osobne zwolnienie z obowiązku uzasadnienia zakupu.
Namiot kupiony jesienią, pierwsze wydarzenie wiosną
Jeżeli koło kupiło namiot w listopadzie, a najbliższe dożynki lub kiermasz plenerowy odbędą się dopiero wiosną, nie trzeba urządzać sztucznej grudniowej imprezy. Warto natomiast mieć konkretny plan: do jakich wydarzeń namiot będzie potrzebny, gdzie jest przechowywany i kto odpowiada za jego wydanie. Zapis zarządu, harmonogram planowanych działań oraz spis sprzętu koła pomagają pokazać sens zakupu. Przyszłego wydarzenia nie opisujcie w sprawozdaniu tak, jakby już się odbyło.
Naczynia, zlew i inne wyposażenie bez „premiery” na festynie
Naczynia i zastawa. Nie trzeba dowodzić zdjęciem, że każdą zakupioną miskę lub filiżankę umyto albo użyto do końca grudnia. Dokumenty powinny potwierdzać nabycie dla koła, ilość i miejsce przechowywania, a opis wydatku powinien wyjaśniać związek z planowanymi warsztatami, spotkaniami lub prezentacją lokalnych potraw. Jeśli zastawa trafia do prywatnego domu jednej osoby, ustalcie na piśmie zasady przechowywania i dostępności dla KGW.
Zlew i wyposażenie stałej kuchni. Tutaj istotne są własność lub uzgodnione prawo koła do korzystania z lokalu, miejsce montażu, zgodność z potrzebami działalności i faktyczny odbiór zakupionej rzeczy. Faktura za zlew nie dowodzi jeszcze, że koło ma do niego dostęp. Jeżeli zlew kupiono, ale montaż ma nastąpić później, opiszcie to uczciwie i oceńcie, czy w świetle konkretnej decyzji oraz warunków pomocy wydatek został prawidłowo zrealizowany w terminie. W razie wątpliwości przed rozliczeniem zapytajcie właściwe biuro powiatowe ARiMR, podając daty zakupu, dostawy i planowanego montażu.
Namiot, stoły, warnik czy projektor. Przy rzeczy używanej sezonowo lub wielokrotnie liczy się racjonalne przeznaczenie, skala zakupu i możliwość korzystania przez koło. Nie twórzcie imprezy wyłącznie po to, żeby zrobić zdjęcie nowego sprzętu. Zobaczcie też jak ocenić zakup namiotu i wyposażenia wydarzeniowego.
Jak opisać wydatek bez wymyślania wydarzenia?
Opis powinien odpowiadać temu, co faktycznie zdarzyło się do dnia składania sprawozdania. Przykładowo: „Zakupiono dwa stoły składane stanowiące wyposażenie KGW. Będą wykorzystywane do organizacji warsztatów i prezentacji potraw regionalnych podczas działań koła. Stoły odebrano i umieszczono w magazynie koła; za ich przechowywanie odpowiada wskazana przez zarząd osoba”. To opis celu, nabycia i miejsca przechowywania, a nie twierdzenie o nieodbytej imprezie.
W formularzu PUE trzeba wybrać właściwy cel ustawowy i wpisać szczegółowy opis związku zakupu z tym celem. Nie ma jednego zdania pasującego do każdej rzeczy. Zlew w używanej przez KGW kuchni, namiot do wydarzeń plenerowych i projektor do zajęć edukacyjnych wymagają różnych uzasadnień. Pomocny jest poradnik o dokumentowaniu wydatków z pomocy.
Jakie dowody zachować, a jakich nie trzeba produkować?
- Fakturę lub inny właściwy dowód zakupu oraz potwierdzenie zapłaty; sprawdźcie, czy nabywcą jest koło i czy daty mieszczą się w terminie.
- Dowód dostawy lub odbioru, zwłaszcza gdy sprzęt dotarł pod koniec roku; przy montażu zachowajcie dokument potwierdzający wykonanie prac.
- Spis wyposażenia lub protokół wskazujący miejsce, osobę odpowiedzialną i zasady dostępu do rzeczy.
- Krótką uchwałę, notatkę lub plan pokazujący, do jakiego zadania ustawowego i rzeczywistych działań koła zakup będzie służył.
- Dokumenty konkretnego wydarzenia, jeśli rzeczywiście już się odbyło i ma znaczenie dla opisu wydatku. Nie trzeba tworzyć fikcyjnego programu, listy obecności ani zdjęć „na dowód”.
ARiMR może zażądać dokumentów wyjaśniających prawidłowość wydatkowania pomocy. Dlatego dobra dokumentacja powinna być rzetelna i proporcjonalna do zakupu. Zdjęcie zamkniętego namiotu w magazynie może pomóc potwierdzić jego istnienie, ale nie zastąpi dowodu zakupu i nie jest uniwersalnym obowiązkowym załącznikiem.
Kiedy sam zakup może być problemem?
Ryzyko rośnie, gdy sprzęt nie ma wiarygodnego związku z zadaniami koła, jest nieproporcjonalnie drogi, trafia faktycznie do prywatnego użytku, nie zostaje dostarczony w terminie albo zakup opisano jako już zrealizowane działanie, którego nie było. Osobno trzeba ocenić rzecz kupioną z innego grantu: umowa projektu może wymagać konkretnego wydarzenia, wskaźnika lub użycia wyposażenia w terminie. Wtedy warunki tego grantu mają znaczenie i nie należy przenosić zasad ogólnej pomocy ARiMR na inne dofinansowanie.
Co zrobić, jeśli koło już kupiło sprzęt i nie ma tegorocznej imprezy?
- Sprawdźcie, z jakiego programu pochodziły środki i przeczytajcie decyzję lub umowę.
- Ustalcie, czy zakup został opłacony, dostarczony i pozostaje do dyspozycji koła przed końcem 2026 r.
- Wskażcie prawdziwe zadanie ustawowe oraz realne zastosowanie sprzętu w działalności KGW.
- Wpiszcie rzecz do spisu i zapiszcie, gdzie jest przechowywana. Przy instalacji w cudzym lokalu uregulujcie dostęp koła.
- W sprawozdaniu oddzielcie działania już wykonane od planowanych. Jeśli problem dotyczy dostawy, montażu, własności lub kwalifikowalności, zapytajcie biuro powiatowe ARiMR z opisem konkretnych faktów.
Wniosek: obowiązek prawidłowego wydania pomocy do końca 2026 r. nie jest nakazem zorganizowania imprezy z każdym kupionym przedmiotem. Koło powinno umieć wykazać, dlaczego rzecz kupiło, że należy do jego działalności i że nie przedstawia przyszłych działań jako już odbytych. Przygotowując kolejne wydarzenia, możecie zajrzeć do pozostałych porad dla KGW i programów szkoleń stacjonarnych.