Stan informacji: 13 września 2026 r. Ustawa o kołach gospodyń wiejskich wprost przewiduje, że majątek koła może powstawać m.in. z darowizn, a KGW może je przyjmować z zachowaniem obowiązujących przepisów. W praktyce najważniejsze jest prawidłowe ustalenie, czy rzeczywiście mamy do czynienia z darowizną, oraz udokumentowanie jej w sposób pozwalający rozliczyć przychód.
Darowizna to nie to samo co sponsoring
Darowizna co do zasady polega na nieodpłatnym przysporzeniu. Jeżeli lokalna firma przekazuje 3000 zł bez otrzymywania konkretnego świadczenia wzajemnego, sytuacja różni się od umowy, w której KGW zobowiązuje się za tę kwotę do reklamy firmy, ekspozycji logotypu i publikacji promocyjnych.
W tym drugim przypadku nazwanie umowy „darowizną” nie przesądza o jej charakterze. Dla podatków liczy się rzeczywisty sens transakcji.
Darowizna pieniężna – najbezpieczniej przelewem
Przelew na rachunek KGW pozostawia jasny dowód: datę, kwotę, dane darczyńcy i tytuł płatności. Dobrze, aby tytuł wskazywał, że chodzi o darowiznę, a w przypadku darowizny celowej także jej przeznaczenie.
Przy większej kwocie warto sporządzić prostą umowę darowizny. Pozwala ona uniknąć późniejszych sporów o to, czy darczyńca oczekiwał konkretnego świadczenia.
Darowizna rzeczowa
Koło może otrzymać sprzęt, produkty, materiały, wyposażenie czy inne rzeczy. Dokument powinien pozwalać ustalić, co zostało przekazane, przez kogo, kiedy i o jakiej wartości. Wartość ma znaczenie dla ewidencji i późniejszego zarządzania majątkiem.
Od 2026 r. przy ustalaniu limitu 1 mln zł dla UEPiK nie wlicza się wartości darowizn rzeczowych przeznaczonych na prowadzenie działalności statutowej. To ważna zmiana, ale nie oznacza, że takich darowizn nie trzeba dokumentować.
Darowizna a CIT
KGW jest podatnikiem CIT. To, że niektóre dochody mogą korzystać ze zwolnienia, nie oznacza, że wpływy można pominąć w ewidencji czy zeznaniu. Oficjalny poradnik Ministerstwa Finansów dla KGW wyjaśnia zasady ujmowania przychodów i dochodów zwolnionych.
Kluczowe znaczenie ma przeznaczenie dochodu na cele statutowe oraz spełnienie warunków konkretnego zwolnienia. W przypadku nietypowej lub dużej darowizny warto zweryfikować sposób ujęcia przed zamknięciem roku.
Darowizna a UEPiK
Darowizny należą do typowych źródeł majątku KGW. Po zmianach obowiązujących od 2026 r. warunki UEPiK są szersze; pełne zasady opisujemy w materiale UEPiK dla KGW w 2026 roku niż wcześniej, ale nadal trzeba pilnować ustawowych kryteriów, w tym limitu przychodów i zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu Prawa przedsiębiorców przy korzystaniu z tej uproszczonej formy.
Jak udokumentować darowiznę?
| Rodzaj | Praktyczne dokumenty |
|---|---|
| Pieniężna | umowa lub oświadczenie, przelew bankowy, opis księgowy |
| Rzeczowa | umowa/protokół przekazania, opis przedmiotu, wartość, przyjęcie do ewidencji majątku |
| Celowa | dodatkowo jasne określenie celu i późniejsze udokumentowanie wykorzystania |
Czy darczyńca może wskazać cel?
Tak, strony mogą określić przeznaczenie środków. Trzeba jednak uważać, aby koło nie przyjęło warunku, którego nie może albo nie chce zrealizować. Jeżeli darowizna ma być przeznaczona np. wyłącznie na wyposażenie kuchni, wydanie pieniędzy na transport na wydarzenie może być sprzeczne z ustaleniem z darczyńcą.
Logo sponsora za pieniądze to często nie darowizna
Jeżeli firma płaci za obecność logotypu na banerze, post reklamowy, ekspozycję podczas festynu lub inne konkretne świadczenie, mamy do czynienia z relacją o charakterze odpłatnym. Może to mieć konsekwencje w CIT, VAT i dla sposobu prowadzenia ewidencji.
Dlatego oferta sponsorska powinna jasno rozdzielać: darowiznę bez świadczenia wzajemnego oraz płatny pakiet promocyjny.
Najczęstsze błędy
- przyjmowanie większych kwot gotówką bez porządnego dokumentu;
- brak określenia wartości rzeczy otrzymanych przez koło;
- nazywanie sponsoringu darowizną mimo świadczenia reklamowego;
- wydanie darowizny celowej na inny cel;
- nieuwzględnienie wpływu w ewidencji;
- brak uchwały lub zgody organu, jeżeli wymaga tego statut albo wewnętrzne zasady.
Checklista dla skarbnika
- Ustal, czy świadczenie jest rzeczywiście nieodpłatne.
- Zadbaj o dokument i dane darczyńcy.
- Przy darowiźnie rzeczowej ustal wartość i wprowadź przedmiot do właściwej ewidencji.
- Sprawdź, czy darowizna jest celowa.
- Ujmij ją prawidłowo w UEPiK lub księgach.
- Przy rozliczeniu CIT sprawdź zasady zwolnienia dochodu.
Darowizny mogą być bardzo ważnym źródłem rozwoju KGW. Najlepiej jednak traktować je profesjonalnie: z jasnym dokumentem, przejrzystym przepływem pieniędzy i prawidłowym ujęciem podatkowym.