Stan informacji: 12 października 2026 r. Ten poradnik pomaga ustalić, o jakie prawa zapytać przed wydarzeniem. Nie podaje uniwersalnej kwoty ani nie przesądza, że każdą muzykę trzeba licencjonować przez każdą wymienioną organizację. Zakres zależy od materiału, uprawnionych, sposobu korzystania i istniejących umów.
Dwa pytania na początek: czy macie prawa do wykonywanej lub odtwarzanej piosenki i czy rozliczyliście korzystanie z nagrania, jeśli je puszczacie? To różne sprawy. Licencja DJ-a na kopiowanie również nie jest rozliczeniem publicznego balu.
Jedna piosenka, różne warstwy praw
Kompozycja i tekst to utwór. Głos wokalistki i gra muzyków to artystyczne wykonanie. Utrwalona ścieżka dźwiękowa to fonogram. Ten podział przedstawia oficjalny serwis o legalnych nośnikach dla DJ-ów. Dlatego kupienie nagrania nie oznacza nabycia wszystkich praw do jego wykorzystania na publicznym balu.
| Warstwa | Komu przysługują prawa? | Co to oznacza dla KGW? |
|---|---|---|
| Muzyka i tekst piosenki | Kompozytorowi i autorowi tekstu; ZAiKS zarządza prawami reprezentowanych twórców. | Sprawdźcie publiczne wykonanie lub odtwarzanie utworu. |
| Nagrane wykonanie | Artystom wykonawcom, reprezentowanym m.in. przez STOART i SAWP. | Uwzględnijcie odtwarzanie konkretnego nagrania. |
| Fonogram | Producentowi nagrania, reprezentowanemu m.in. przez ZPAV. | Sprawdźcie ten zakres wraz z prawami wykonawców. |
STOART wyjaśnia w swoim FAQ, że płatność na rzecz autorów do ZAiKS nie zastępuje wynagrodzenia wykonawców. Podstawy praw pokrewnych znajdziecie także w art. 86 ust. 3 i art. 94 ust. 5 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Czy trzeba podpisać cztery osobne umowy?
Nie należy tak automatycznie zalecać. STOART został wyznaczony do wspólnego poboru wynagrodzeń z praw pokrewnych na polu odtwarzania, również dla wykonawców reprezentowanych przez inne właściwe organizacje oraz producentów. Opisuje to oficjalny komunikat STOART o jednym inkasencie. SAWP w informacji dla użytkowników kieruje sprawy umów za publiczne odtwarzanie do STOART, z wyłączeniem miejsc noclegowych.
To nie znaczy, że ZAiKS i STOART robią to samo. Rozliczenie praw autorów pozostaje oddzielne od wspólnego poboru praw pokrewnych. Dla balu w hotelu lub innym obiekcie noclegowym wyjaśnijcie zakres z obiektem i właściwymi organizacjami; nie stosujcie bez sprawdzenia rozwiązania dla świetlicy. Jeśli istnieją wcześniejsze umowy, ustalcie, czy i kiedy zostały zastąpione — nie przestawajcie płacić tylko po przeczytaniu hasła „jeden inkasent”.
Zespół na żywo, DJ i podkłady: co się zmienia?
Zespół wykonujący cudzą piosenkę na żywo korzysta z kompozycji i tekstu, ale samo zagranie coveru nie jest odtworzeniem wcześniejszego nagrania znanego wokalisty. Tę różnicę opisuje ZAiKS w materiale o występach na żywo. Honorarium zespołu i prawa autorów nie są tym samym kosztem.
Przygotowując zapytanie, nie ograniczajcie się do etykiety „zespół”. Poproście o faktyczny przebieg wieczoru: czy wszystkie utwory są grane na żywo, czy pojawiają się podkłady, czy w przerwach grają nagrania, kto obsługuje muzykę po występie. DJ odtwarzający nagrania oznacza potrzebę uwzględnienia zarówno praw do utworu, jak i praw do nagrania. Wariant mieszany trzeba opisać jako mieszany.
Nasza propozycja organizacyjna: przy harmonogramie dodajcie kolumnę „muzyka”. Wpiszcie „na żywo”, „nagrania” lub „bez muzyki” przy każdym bloku. Wtedy nie przeoczycie półgodzinnej playlisty podczas kolacji, nawet jeśli główną atrakcją jest kapela. Przekażcie taki opis osobie załatwiającej licencje i poproście o potwierdzenie całości zakresu.
Co naprawdę oznacza „DJ ma licencję”?
Istnieje wspólna licencja ZAiKS, STOART i ZPAV na kopiowanie legalnych nagrań na potrzeby wskazanego DJ-a. Opublikowany wzór umowy DJ, § 4 ust. 1, oddziela ją od wynagrodzenia za odtwarzanie. Nie zastępuje więc rozliczenia publicznego wydarzenia. Opis produktu znajduje się w oficjalnym serwisie licencji DJ.
Nie wymagajcie bezrefleksyjnie zakupu tego samego produktu od każdego muzyka. Najpierw zapytajcie o nośniki, źródło i faktyczne kopiowanie; sytuacja legalnych oryginalnych nośników może być inna od kopii roboczych. W umowie z DJ-em zapiszcie, że korzysta z legalnych źródeł i posiada uprawnienia potrzebne do stosowanego sposobu pracy. Osobno wskażcie, kto załatwia prawa dotyczące balu.
Czy Spotify Premium wystarczy na publiczną zabawę?
Nie traktujcie konsumenckiego konta jako licencji do publicznego wykorzystania. Oficjalna pomoc Spotify ogranicza usługę do osobistego użytku i opisuje zakaz odtwarzania w wymienionych miejscach publicznych świadczących usługi. Zapłata ZAiKS nie zmienia warunków serwisu. Dla innej platformy trzeba sprawdzić jej własne zasady, zamiast przenosić na nią regulamin Spotify.
W przygotowaniach rozdzielcie dwie rubryki: „źródło nagrań pozwala na nasze wykorzystanie” oraz „prawa do publicznego korzystania są rozliczone”. Obie muszą mieć sensowne potwierdzenie. Sam zakup pliku, brak reklam albo działanie playlisty bez internetu nie odpowiadają na drugie pytanie.
A piosenka ludowa albo muzyka „bez ZAiKS”?
Niektóre utwory mogą nie być objęte zarządem ZAiKS, a prawa można uzyskać bezpośrednio. To wymaga weryfikacji, nie samej nazwy playlisty. Dawna melodia ludowa, nowe opracowanie i współczesne nagranie to nie to samo. ZAiKS opisuje ochronę twórczego opracowania utworu folkowego; dodatkowo trzeba uwzględnić odrębne prawa do użytego nagrania.
Jeżeli dostawca oferuje katalog z bezpośrednią licencją, poproście o dokument określający uprawnionego, dozwolone wykorzystanie, publiczny bal, terytorium i okres oraz objęcie utworu i nagrania. W razie niejasności zweryfikujcie go z prawnikiem. Nie dopisujcie spontanicznie znanych przebojów do takiego katalogu, zakładając, że cała impreza pozostanie objęta jednym pakietem.
Pięć ustaleń przed rezerwacją muzyki
- Wybierzcie muzykę na żywo, nagrania lub wariant mieszany i opiszcie przerwy.
- Sprawdźcie, czy sala rozlicza ten konkretny model wydarzenia.
- Wskażcie osobę odpowiadającą za prawa autorów i prawa do nagrań.
- Uzgodnijcie źródła muzyki, kopie DJ-a oraz rzeczywisty wykaz repertuaru.
- Osobno zaplanujcie film i transmisję: zakres licencji na bal nie rozszerza się automatycznie na internet.
Jeśli brakuje Wam podziału odpowiedzialności, zacznijcie od poradnika kto płaci ZAiKS przy wydarzeniu KGW. Dla terminu imprezy przygotowaliśmy osobne checklisty: andrzejki, sylwester i bal karnawałowy.
Cały proces przygotowania wydarzenia możecie uporządkować podczas szkolenia z organizacji wydarzeń. Gdy chcecie połączyć naukę z wyjazdem koła, zobaczcie ofertę pobytów szkoleniowych w Sarnówku. Zakres konkretnego programu ustalcie przed rezerwacją.